Đến với Sa Pa, du khách được chiêm ngưỡng, mua sắm những món quà lưu niệm ý nghĩa như: vòng bạc, váy, áo, túi xách thổ cẩm... và giờ đây còn có cả những bức tranh đốt cháy, sản phẩm gỗ lũa độc đáo.
Bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 2006, cơ sở đồ gỗ Quang Vinh (tổ 7, thị trấn Sa Pa) là một trong hai địa chỉ sản xuất tranh đốt cháy, với nhiều sản phẩm đa dạng, độc đáo. Khi được hỏi về ý tưởng sản xuất ra tranh đốt cháy, ông Nguyễn Kim Hợi, quản lý cơ sở cho biết: Trong một lần đi du lịch Đà Lạt, ông thấy bán những bức tranh gỗ được chạm khắc theo hình thức đốt cháy, ông mua sản phẩm về và tự sáng tạo, mày mò ra cách làm tranh đốt cháy. Tính đến nay, cơ sở gỗ Quang Vinh đã sản xuất mặt hàng này được 6 năm, các sản phẩm làm ra được khách du lịch và thị trường rất ưa chuộng.
(http://dulichvn.org.vn/nhaptin/uploads/images/0aSan-pham-tranh-dot-chay1.jpg)
Tranh đốt cháy được làm từ việc tận dụng cành, rễ và những miếng gỗ thừa có màu sáng, loại gỗ làm tranh đốt cháy đẹp, bền nhất là: pơ mu, mít... Nguyên liệu để làm tranh đốt cháy được thu gom từ các cơ sở sản xuất gỗ, hay mua của người dân địa phương. Việc đầu tư trang - thiết bị để sản xuất tranh đốt cháy chỉ vài triệu đồng, trong khi đó lợi nhuận mang lại thì không nhỏ. Trao đổi với chúng tôi, chủ cơ sở Quang Vinh cho biết: Vào thời điểm có nhiều khách du lịch, trung bình mỗi ngày cơ sở bán được vài chục sản phẩm, doanh thu khoảng 7 - 8 triệu đồng. Để hoàn thành một sản phẩm tranh đốt cháy, người thợ phải trải qua các công đoạn như: chọn gỗ, hình thành ý tưởng và sáng tạo tác phẩm. Mặc dù không vất vả, nhưng công việc này đòi hỏi người thợ phải cẩn thận, khéo léo, có óc sáng tạo và có hiểu biết về nghệ thuật. Với dụng cụ là những chiếc máy hàn nhiệt, được dùng như bút vẽ của hoạ sĩ, khi những mũi hàn nhiệt tiếp xúc với bề mặt gỗ sẽ tạo ra những đường vẽ màu đen (do gỗ bị đốt cháy). Không phải vẽ, thêu... mà là dùng phương pháp đốt cháy nên những bức tranh này khá độc đáo. Việc sản xuất tranh theo hình thức này còn tránh được lãng phí nguyên liệu gỗ thừa trong sản xuất đồ mộc. Giá của mỗi sản phẩm tùy thuộc vào kích cỡ và nội dung của bức tranh, những bức tranh trung bình có giá 60.000 - 70.000 đồng, nhưng cũng có bức giá lên tới vài trăm nghìn đồng, thậm chí những sản phẩm cao cấp giá hàng triệu đồng. Gian hàng trưng bày các sản phẩm tranh đốt cháy của cơ sở Quang Vinh nằm khiêm tốn cạnh một quầy bán hàng thổ cẩm, nhưng đã thu hút rất đông khách du lịch tới tham quan, mua sắm. Các bức tranh đốt cháy ở đây có nội dung rất phong phú, đa dạng, miêu tả khá chi tiết về cuộc sống, con người, thiên nhiên vùng cao nơi đây như: Sa Pa mùa thu, Thác Bạc, Ruộng bậc thang, Chợ tình...
Đi dọc phố bán đồ lưu niệm, còn dễ dàng nhận thấy những sản phẩm gỗ lũa rất đẹp mắt, ấn tượng, mang đầy tính mỹ thuật. Gỗ lũa là những gốc cây, cành cây hay chỉ đơn giản là những đoạn thân cây có hình dáng kì lạ được thiên nhiên đẽo gọt, mài dũa do trải qua năm tháng bị vùi lấp dưới lòng đất, hoặc ở trên những núi cao theo con nước chảy trôi trên suối mà người dân đi rừng vớt được. Anh Sìn - một người chuyên làm nghề đào gỗ lũa ở xã Trung Chải cho biết: Gỗ lũa thường có trên những ngọn đồi, núi cao hoặc trong tận rừng sâu, để đào được một miếng gỗ lũa phải mất hàng ngày trời. Vốn là thân gỗ và có những chi tiết cầu kỳ, phức tạp, nên những người thợ đào gỗ lũa phải hết sức kiên trì, cẩn thận để đảm bảo giữ gìn được hình dạng tự nhiên vốn có của nó. Mỗi miếng gỗ lũa được anh Sìn bán với giá từ 500.000 - 1.200.000 đồng. Thu mua những miếng gỗ lũa từ những người thợ khai thác, ông Hợi tiếp tục đẽo gọt, đánh bóng, "thổi hồn" vào sản phẩm, tạo ra những hình dáng độc đáo, mang tính nghệ thuật cao. Những sản phẩm thường được ông tạo ra từ gỗ lũa như: Bát mã, ông Di Lạc ngồi gốc đào, Tứ linh, Tứ quý... có khi có giá trị đến cả trăm triệu đồng. Hiện nay, cơ sở Quang Vinh đang thử nghiệm gắn đá trên gỗ lũa để tăng thêm sự độc đáo cho sản phẩm, phù hợp với thị hiếu của khách hàng.
(http://dulichvn.org.vn/nhaptin/uploads/images/0aSan-pham-lam-tu-go-lua.jpg)
Từ bàn tay cần cù, chịu khó cùng với óc sáng tạo, những nghệ nhân như ông Hợi đã làm cho những miếng gỗ "vô hồn" thành những sản phẩm nghệ thuật, quà lưu niệm độc đáo, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người lao động, góp phần làm phong phú thêm cho sản phẩm du lịch Sa Pa. (dulichvn.org.vn)
Ôm được những đồ lưu niệm này theo người chắc sức khỏe cũng hao tổn ít nhiều
thật độc đáo, khâm phục óc sáng tạo của người vn thiệt,.. :)
Mình đi Sa Pa mấy lần rồi, đồ thổ cẩm thì chỗ nào cũng có nhưng tranh đốt cháy đúng là lạ mắt hơn hẳn. Mua mấy bức nhỏ vẽ ruộng bậc thang hay chợ tình làm quà vừa gọn vừa có chất địa phương hơn mấy món lưu niệm đại trà.
Gỗ lũa nhìn rất nghệ thuật nhưng ai đi kiểu balo hoặc đi xe khách thì nên cân nhắc, xách về khá oải. Theo mình khách du lịch bình thường nên chọn tranh đốt cháy hoặc túi thổ cẩm nhỏ cho thực tế hơn.
Mình thích bài này ở chỗ nhắc luôn mức giá từ vài chục nghìn đến hàng cao cấp, như vậy dễ hình dung hơn. Chỉ có điều đi mua thực tế vẫn nên hỏi giá trước và so sánh vài quầy, vì cùng là đồ thổ cẩm nhưng mỗi nơi nói một kiểu.
Nói thật là không phải món nào treo mác Sa Pa cũng đáng mua đâu, nhất là thổ cẩm bán dày đặc ngoài chợ. Muốn mua đồ có hồn thì nên nhìn kỹ đường may, chất vải và hỏi xem có phải làm thủ công hay hàng nhập sẵn.
Mình lại thích vòng bạc hơn vì dễ mang, dễ tặng và hợp với nhiều người. Nhưng bạc ở điểm du lịch thì nên xem kỹ, đừng thấy mẫu đẹp là mua ngay vì có món chỉ mạ màu giống bạc thôi.
Mình thuộc phe thích quà nhẹ và dùng được, nên túi xách thổ cẩm với ví nhỏ vẫn là số một. Tranh đốt cháy đẹp thật nhưng phải hợp gu người nhận nữa, không phải ai cũng thích treo đồ gỗ trong nhà.
Lần trước mình mua một bức tranh đốt cháy cảnh Thác Bạc giá cũng vừa phải, về nhà ai nhìn cũng hỏi mua ở đâu. Cảm giác món này kể được câu chuyện Sa Pa rõ hơn mấy cái móc khóa hay nam châm tủ lạnh.
Ai bay về thì nhớ hỏi người bán bọc kỹ cho nhé, đồ gỗ mà va đập là sứt cạnh ngay. Mấy món gỗ lũa nhỏ nhìn chắc chắn vậy thôi chứ để lẫn hành lý là dễ trầy lắm.
Nếu mua quà cho đối tác hoặc để trang trí văn phòng thì tranh đốt cháy ổn hơn đồ thổ cẩm. Nó tạo cảm giác có tính thủ công và nhận diện vùng núi cao rõ ràng, nhìn cũng lịch hơn quà lưu niệm phổ thông.
Mình hơi khác ý mấy bạn thích gỗ lũa, vì đồ này đẹp nhưng phụ thuộc rất nhiều vào không gian trưng bày. Nhà nhỏ hoặc nội thất hiện đại quá thì mang về đôi khi lại khó đặt, thành ra tốn tiền mà không dùng được.
Mình góp ý thêm là khách nên hỏi nguồn gốc gỗ nếu mua món lớn, đừng chỉ nghe kể là lũa tự nhiên rồi xuống tiền. Món nghệ thuật thì đẹp thật, nhưng biết rõ chất liệu và cách xử lý gỗ vẫn yên tâm hơn.
Sa Pa mà bỏ qua thổ cẩm thì cũng tiếc, vì đó vẫn là món quà gần gũi nhất với nhiều người. Chỉ là bây giờ có thêm tranh đốt cháy nên khách có lựa chọn đỡ bị trùng lặp hơn trước.
Mình mua khăn và túi thổ cẩm cho người thân thì ai cũng dùng được, còn gỗ lũa thì chỉ hợp tặng người thích sưu tầm. Quà lưu niệm theo mình ngoài đẹp còn phải dễ mang, dễ cất và không quá kén người nhận.
Mình mua khăn và túi thổ cẩm cho người thân thì ai cũng dùng được, còn gỗ lũa thì chỉ hợp tặng người thích sưu tầm. Quà lưu niệm theo mình ngoài đẹp còn phải dễ mang, dễ cất và không quá kén người nhận.
Mình mua khăn và túi thổ cẩm cho người thân thì ai cũng dùng được, còn gỗ lũa thì chỉ hợp tặng người thích sưu tầm. Quà lưu niệm theo mình ngoài đẹp còn phải dễ mang, dễ cất và không quá kén người nhận.
Với khách nước ngoài đi cùng mình, họ thường thích những món có câu chuyện chế tác phía sau hơn là món nhìn bắt mắt đơn thuần. Tranh đốt cháy ghi lại cảnh Sa Pa và giải thích cách làm bằng mũi hàn nhiệt nghe rất thuyết phục.
Đi dọc phố lưu niệm thấy rất nhiều món na ná nhau nên nếu không tỉnh táo là mua bị trùng mẫu ngay. Theo mình nên chọn một món thật đặc trưng như tranh gỗ hoặc một món thổ cẩm đẹp, còn hơn ôm cả đống đồ nhỏ mà về không dùng.
Mình đồng ý với bạn ở trên là đồ to đẹp chưa chắc đã hợp người đi du lịch. Sa Pa lạnh, di chuyển nhiều, hành lý vốn đã cồng kềnh nên khách thực tế thường ưu tiên món vừa tay, phẳng, dễ gói và mang về an toàn.